Tedarikçi risk değerlendirmesi: sözleşme öncesi 8 kontrol

Tedarikçi riski yalnız teslimat gecikmesi değildir. Yetkisiz kişinin imzaladığı sözleşme, konkordato ilan eden tedarikçinin verdiği avans, yaptırım listesindeki bir ortak veya kamu ihalesinden yasaklı bir firma, satın alma ekibinin üstlendiği hukuki ve finansal risklerdir. Sözleşme öncesi şu sekiz kontrol bu riskleri büyük ölçüde azaltır.

1. Şirket gerçekten var mı ve aktif mi?

Unvan, sicil numarası ve vergi kimlik numarası MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi ile teyit edilir. Tasfiye halinde, terkin edilmiş veya konkordato sürecindeki şirketle sözleşme yapılmamalı ya da özel koşullara bağlanmalıdır.

2. Sözleşmeyi kim imzalayacak?

Karşı tarafın imza yetkilisi, güncel temsil ilanı ve varsa iç yönergeyle doğrulanır. Şirketin güncel imza sirkülerinden kontrol etseniz dahi, imza sirkülerinin güncel olup olmadığını görmek için Ticaret Sicili Gazetesi'ne bakmanız gerekir; çünkü imza sirküleri çıktıktan sonra bir görevden alma olabilir. Tutar sınırı olan yetkililerde sözleşme bedeli sınırın içinde kalmalıdır.

3. Şirket kime ait?

Ortaklık yapısı ve nihai faydalanıcı; grup şirketleri ve ilişkili taraflar. Rakibinizin veya çalışanınızın sahip olduğu bir tedarikçi, çıkar çatışması demektir.

4. Vergi borcu ve vergi levhası

Vergi levhasındaki faaliyet kodu teklif edilen işle uyumlu mu? Gelir İdaresi Başkanlığının her yıl açıkladığı, vergi dairesi başına 5 milyon TL'yi aşan kesinleşmiş vergi ve ceza borcu listelerinde şirket var mı (VUK 5)?

5. Kamu ihalesinden yasaklılık

EKAP yasaklılar listesi, kamuyla iş yapan şirketler için belirleyicidir; özel sektörde de güvenilirlik sinyalidir.

6. Konkordato, iflas, kayyum

Mahkeme ilanları ve TTSG'deki konkordato, iflas ve kayyum atamaları ödeme ve teslimat riskini doğrudan etkiler. Grup şirketindeki konkordato da uyarı işaretidir.

7. Yaptırım ve uyum taraması

Şirket, ortaklar ve yetkililer yaptırım listelerinde taranır. İhracat ve finansman süreçlerinde bu kontrol bankanız tarafından da istenir.

8. Sözleşme süresince takip

Yönetim, ortaklık, sermaye ve faaliyet durumundaki değişiklikler sözleşme süresince izlenmeli; sermaye azaltımı, hisse devri veya adres değişikliği gibi sinyallerde ilişki yeniden değerlendirilmelidir.

Tedarikçi listesini toplu taramak

Lexnorm'a tedarikçi listesi yüklendiğinde her şirket için bu kontroller tek seferde çalışır; faaliyet durumu veya temsil yapısı değişen şirketler tablo halinde işaretlenir ve takip listesine alınır. Toplu analizi inceleyin.